Bulilima-Mangwe Institute of Technology Log in

Kalanga proverbs and wise sayings

Makungulupeswa eTjiKalanga

Browse 570 Kalanga proverbs by their first letter. Read the wording and the explanations supplied in the collection.

Browse the collection

Compiled and edited by Ndzimu-unami Emmanuel Moyo. The original collection includes English renderings for some proverbs and Kalanga explanations for others. Source numbers are retained for reference.

65 proverbs under N. Showing 1–20.

Proverb #306

Ndabona ndefu padzimwe

Kalanga explanation
Bannu bengha benyepela wola yabo bose

Proverb #305

Nda inolumila mulupeto

Kalanga explanation
Tjetuka gamu linikunda pasi gemanyolo

Proverb #307

Ndakati unotema swazwi ledanga lengombe iwe ukatenga nnanga swazi leminda

Kalanga explanation
Mwana wanotola munzi panha unobaba

Proverb #308

Ndakomba nyoka nebanodzidla

Kalanga explanation
Uleba ndebo nebamwe zwibuya, bemilka bekutengesa

Proverb #309

Ndani hha anyimi

Kalanga explanation
Unnu edanilila bamwe zodliwa koga edla

Proverb #310

Ndanonkadzi wemwe masimba malabe

Kalanga explanation
Unnu ezanisa masimba awe mungha kene nkadzi watjilibilibi

Proverb #311

Ndilo inonda kwabva imwe

Kalanga explanation
Babili ngaba kokedzane mbizi kene pakulilana zodliwa

Proverb #313

Ndintumbu njelegwa

Kalanga explanation
Unnu unodla singahalawule edla zodliwa zose koga

Proverb #314

Nditjebakadzi ngholo unambale, tjegandana ngholo unambale

Kalanga explanation
Unnu usingapalalane nebannu betjikadzi

Proverb #315

Ndiyenda anenegwa abuya nanenegwa

Kalanga explanation
Ivula ayanisa tolila ayanda viki yose tolila

Proverb #316

Ndogwila makuwu nennungu

Kalanga explanation
Unnu unobe egwalilo fa kene pakati napakati kobupenyu nelufu

Proverb #317

Ndoita whila pa mbili, swimbo yaloba dapi

Literal English rendering
I make it a belly feel; the rod has hit a rat
English meaning
if you have something that you can do alone, does it, other people will only make you do what is of no worth, or make you to lose your mark

Proverb #318

Ndono lalaponike yawoza mweni wegwendo

Kalanga explanation
Unnu usina lebeswa ngegwendo panonolala

Proverb #319

Ndoyekwani zwabannu ekama mbili

Kalanga explanation
Unnu unankadzi ungompela minda iye ayitopela hakula

Proverb #320

Ndume ayina mawhe inamawhe ihadzi

Kalanga explanation
Nnu unangha unkadzi nlume anangha

Proverb #323

Ngezwe nkulu usina nunguna kene nunguna usina nkulu

Kalanga explanation
Unnu wabapelegwa nebengha unobikila ani?

Proverb #324

Ngoni ngedzeni azwadzi ilamba bannu

Kalanga explanation
Nnu emukwebeledza ngemadlo, koga asingake kadziya moto namwi

Proverb #325

Ngumba kotswa dzakabhatana

Kalanga explanation
Bale bose banobhatsana kene sengesana mubutjilo gwabo gose

Accessibility options