Bulilima-Mangwe Institute of Technology Log in

Kalanga proverbs and wise sayings

Makungulupeswa eTjiKalanga

Browse 570 Kalanga proverbs by their first letter. Read the wording and the explanations supplied in the collection.

Browse the collection

Compiled and edited by Ndzimu-unami Emmanuel Moyo. The original collection includes English renderings for some proverbs and Kalanga explanations for others. Source numbers are retained for reference.

75 proverbs under T. Showing 1–20.

Proverb #388

Tabe mubhuma mumadombo lisipotelekwe

Kalanga explanation
Tabe mubulemo bobatategulu, bokukukugulu nabome, botate bose batelela

Proverb #390

Tama dembetembe nketane wabokakambe

Kalanga explanation
Iwe nghi uzwuse pasi kudze uwanane nebeni bemagalo

Proverb #392

Taswa wuzwitaswa bunji betaswa bokakambe

Kalanga explanation
Unnu unotaswa hhama dzidze ngobe aska pfuwa bokakambe muzi uwe

Proverb #389

Tawha kale la tjibulugwi, atitjawha la lulavi

Literal English rendering
We have heard from the bad locust, we do no hear any from the good locust
English meaning
First words are often attentively listening to, but the latter words are ignored

Proverb #394

Tebe tebe zina ndikupe n’gombe

Kalanga explanation
Iwe bvuma kuhingila nkadzi buta, nlongo buta, akulangwawo

Proverb #395

Teketi tjibuya tjimwe tjilipo

Kalanga explanation
Nlandu wakanaka ngewebabili behandudzana

Proverb #397

Tigele nabo ntayiligwa

Kalanga explanation
Unnu usakapfuwa, unolima, koga akazwala, etjila ngokumbila

Proverb #398

Tihha kobva pasisila

Kalanga explanation
Tangisa nghingo wakabiga moyo kudze unopedza usina mangoni

Proverb #399

Tizhila kwa inona ko

Literal English rendering
To seek help where there’s no help
English meaning
We should always engage in feasible projects

Proverb #400

Tjaba tjimile ngepfudzi

Kalanga explanation
Indebo yaswipa ngha bannu basaka langa matama

Proverb #401

Tjaba tjimonga mavu

Kalanga explanation
Pahangana butji makuba, mavu nemahhana

Proverb #403

Tjabe tjigondola, tjabe tjing’ombe, kukhona fula bulema gwatjo

Literal English rendering
It is lame, it is now a big ox, and able to graze it is its lameness
English meaning
Difficulties teach survival skills

Proverb #404

Tjadla ndzwa tjaswka mbeleko

Kalanga explanation
Annu eti; Ndikulume zebe ziba kuti nlandu wangina

Proverb #405

Tjakafumuka mbeba matenga

Kalanga explanation
Gala nenkadzi akakwegula mihingo iye yakanaka

Proverb #406

Tjako ngetjako lupiwa gwehumba

Kalanga explanation
Ndzimu wehumba awuna hhoba

Proverb #407

Tjakulamba tjakuwangula

Kalanga explanation
Nsikana wakulamba wakuwangula mumilandu

Accessibility options